Overheidsinstantie vraagt meer data dan nodig — wat moet ik doen?

Overheidsinstanties hebben vaak verzwaarde verplichtingen onder AVG omdat ze niet "gerechtvaardigd belang" als grondslag mogen gebruiken (Art. 6 lid 1 laatste zin). Voor overheid: alleen wettelijke verplichting, vitaal belang, of openbaar gezag — die nauw geïnterpreteerd. Wat is "te veel"? Belastingdienst vraagt naast jouw aangifte ook social-media-naam (geen grondslag), gemeente vraagt religie bij subsidie-aanvraag (Art. 9 verboden), UWV vraagt familiehistorie bij ZW (proportionaliteit-issue), politie vraagt biometrie zonder dwingende reden. Routes: (1) Schriftelijk de specifieke wetsbepaling vragen: "op grond van welke specifieke artikel van welke wet vraagt u dit?" Bij overheid is wettelijke grondslag verplicht (Art. 6(3) AVG + AWB). Geen sluitend antwoord = geen grondslag = niet hoeven verstrekken. (2) Bezwaar maken: AWB-bezwaarschrift binnen 6 weken. Vermeld AVG dataminimalisatie + grondslag-eis. (3) Nationale Ombudsman: voor onbehoorlijk overheidshandelen. Niet-bindend maar zwaar gewogen. (4) AP-klacht: voor AVG-aspect. AP heeft sinds toeslagenaffaire extra prioriteit voor overheids-data-overtreding. (5) Bestuursrechter: bij weigering dienst of sanctie op grond van weigerde data. Beroep mogelijk. Belangrijke detail: Toeslagenaffaire heeft duidelijk gemaakt dat overheid kan worden veroordeeld voor structureel onrechtmatig data-gebruik. Toezicht is sinds 2022 strenger.