Mag een bedrijf mijn foto gebruiken in reclame zonder toestemming?

Commercieel gebruik van portret zonder toestemming = klassiek dubbele-rechts-inbreuk: portretrecht (Auteurswet Art. 21) + AVG. Wat valt onder commercieel gebruik? Print-advertentie, online banner, productverpakking, testimonial-website, social-media-ad, sponsor-poster, app-screenshot in reclame, embedded video in marketing-video. Vereisten voor legaal gebruik: (1) Uitdrukkelijke toestemming — niet "we hebben de foto, dus we mogen". (2) Schriftelijk (modelcontract) met specificering: duur, kanalen, gebruiksvormen, revoke-procedure. (3) Vergoeding — gebruikelijk in commercie. Wat te doen bij overschrijding? (1) Sommatie aan adverteerder + opdrachtgever + uitvoerend bureau (alle drie hoofdelijk aansprakelijk). 14-dagen-termijn. (2) portretrecht-generator (€9,99). (3) Bij weigering: kort geding voor stop + dwangsom + voorschot schade. (4) Bodemprocedure voor volledige Cruijff-vergoeding — typisch €500-€2.500 voor amateurs, €2.500-€25.000+ voor professionals, 6-cijferig voor BN'ers. (5) Parallel AVG Art. 17 verwijderverzoek + AP-klacht. Boete-risico bedrijf: Cruijff-arrest (HR NJ 2013/390) + recente uitspraken voor influencer-content. Reden: commercieel voordeel zonder licentie = ongerechtvaardigde verrijking.