Hypotheek-betaalbaarheid — kan ik dit huis kopen?
Geef je inkomen + spaargeld + schulden. Krijg de maximale hypotheek (NHG of niet), maandlast, en hoe dat verandert bij +1% rente.
Maximale hypotheek — wat kun je echt lenen?
Inkomensgebaseerde schatter met Nibud-stijl factoren. Pas aan voor rente, NHG en DUO-studieschuld.
Hoe we daar komen
- Gezamenlijk bruto inkomen€0
- × Betaalbaarheidsfactor (rente-aangepast)×0
- Voor-DUO maximum€0
- − DUO-impact− €0
- Maximale hypotheek€0
Indicatief model. Banken gebruiken complete Nibud financieringslast-tabellen (rente + leeftijd + inkomens-banden) — deze schatter vereenvoudigt naar een vermenigvuldigingsfactor. Voor een echte offerte: 3 bankoffertes + onafhankelijke hypotheekadviseur.
Kort uitgelegd
Jij voert in
- Bruto inkomen aanvrager — Vast salaris jaar (loondienst). Bij ZZP: 3-jaars gemiddelde winst (sommige banken accepteren 2-jaars).
- Bruto inkomen partner (optioneel) — Bij gezamenlijke aankoop. Telt mee bij 50/50 of werkelijke verhouding.
- Studieschuld DUO — Maandelijkse aflossing. Verlaagt hypotheekruimte met ~250× maandlast.
- Andere schulden + abonnementen — Persoonlijke lening, doorlopend krediet, postpaid telefoon, leaseauto. BKR-toets is hard.
- Eigen spaargeld — Beschikbaar voor k.k. + eventuele eigen inbreng + reserve voor onverwacht.
- Woningprijs — Vraagprijs of (lager) bod. Onder NHG-grens €435.000 = renteopslag-voordeel.
- Hypotheekrente (10-jr vast) — Marktstand 2026: ~3,8-4,5%. Vergelijk meerdere banken voor jouw situatie.
Jij krijgt terug
- Max hypotheek bij NHG — Op basis van inkomen + Nibud-tabel + NHG-grens (€435k of €461k met energie-maatregelen).
- Max hypotheek vrije sector — Bij woningprijs > NHG-grens. Zonder NHG-garantie, ~0,3% hogere rente.
- Maandlast (bruto + netto) — Bruto = wat je daadwerkelijk overmaakt. Netto = na hypotheekrente-aftrek effect.
- Eigen geld nodig (k.k. + reserve) — Kosten koper 5-6% + reserve voor onderhoud + buffer. Niet alleen woningprijs!
- Rente-stress-test +1% — Hoeveel maandlast stijgt als rente bij verlenging 1%-punt hoger ligt — relevante test voor 10-jaars-vast.
- Hypotheekrente-aftrek voordeel — Jaarlijks belastingvoordeel uit hypotheekrente-aftrek (Box 1, max in 36,97%-schijf sinds 2024).
De rekensom
Waarbij:
• Inkomenslimiet = Nibud-financieringslasttabel 2026 × bruto inkomen huishouden. Bij toetsrente 5% (door AFM voorgeschreven) + 30-jaar annuïtair. Tabel-percentage stijgt met inkomen (van 12% bij €25k tot 33%+ bij €100k+).
• Waardelimiet = min(marktwaarde, taxatiewaarde) × 100%. Energie-zuinige woning (label A+++): tot 106% van waarde geleend.
• NHG-grens 2026 = €435.000 (basis) of €461.100 (met energiebesparing).
• Schuld-correctie = aflossing studie/persoonlijk × ~250 = vermindering hypotheekruimte.
• Maandlast = (hypotheek × rente / (1 − (1 + rente)^−360)) / 12 (annuïteit).
Banken kunnen interne extra strengere regels hebben (anti-explainer-beleid, leeftijd, beroep, etc.) — AFM-norm is een ondergrens, niet een garantie.
Voorbeeld met cijfers
Stap 1 — Inkomenslimiet: gezamenlijk inkomen €100.000. Nibud-tabel 2026 bij 5% toetsrente: max financieringslast ~33% = €33.000/jaar = ~€2.750/maand. Bij 4,1% feitelijke rente + 30 jaar annuïteit: ~€460k mogelijk.
Stap 2 — Studieschuld-correctie: €100 aflossing × ~250 = €25.000 minder hypotheekruimte → max €435.000.
Stap 3 — Woningwaarde-limiet: marktwaarde €425.000. Bij taxatie €420.000: max €420.000. Verschil €5.000 zelf bijleggen.
Stap 4 — NHG: woningprijs €425k < NHG-grens €435k = recht op NHG → ~0,3% rentekorting (3,8% i.p.v. 4,1%). Maandelijks ~€65 minder.
Resultaat: max hypotheek €420.000 (waarde-limiet), maandlast bij NHG-rente 3,8% = ~€1.960 bruto/maand. Eigen geld nodig: €5.000 (verschil taxatie) + €25.000 k.k. (~6%) = €30.000 totaal. Exact wat ze hebben.
Rente-stress-test +1%: bij rente 4,8% i.p.v. 3,8% bij verlenging: maandlast wordt €2.220 = +€260/maand. Kunnen ze dat opvangen?
Netto-effect: hypotheekrente eerste jaar ~€16.000 aftrekbaar in Box 1 (36,97%) = ~€5.900 belastingvoordeel = ~€490 minder netto-maandlast effectief.
Hoe lees je het resultaat
- Drie limieten, laagste teltInkomen + waarde + NHG — banken kiezen de laagste. Sterke kant inkomen werpt soms tegen door zwakke waarde-limiet of andersom. Reken alle drie.
- NHG is bijna gratis verzekeringEenmalige kosten: 0,4% van hypotheek (€1.700 bij €425k). Voordeel: ~0,3% lagere rente over 30 jaar = ~€40.000 bespaard + zekerheid bij betalingsproblemen.
- Studieschuld eet hypotheekruimte op€100/maand aflossing = €25k minder hypotheekruimte. Bij €30k studieschuld: ~€30-40k effect. Soms beter dat eerst af te lossen vóór kopen.
- Hypotheekrente-aftrek — max 36,97%Sinds 2024 max in eerste schijf, ongeacht je werkelijke schijf. Bij €150k inkomen: aftrek effectief 36,97%, niet 49,5%. Voordeel = rente × 36,97%, per jaar dalend door aflossing.
- Reken altijd +1% stress-test10-jr-vast eindigt na 10 jaar. Bij verlenging kan rente stijgen. Bij +1%: maandlast +6-8%. Bij +2%: +12-16%. Kun je dat dragen zonder pensioen-bijdrage te stoppen?
Belangrijke begrippen
- NHG
- Nationale Hypotheek Garantie. Verzekering die bank dekt bij wanbetaling. Eenmalig 0,4% van hypotheek, geeft ~0,3% rentekorting + kwijtschelding-mogelijkheid bij echte ellende (scheiding, ww, ziekte).
- Kosten Koper (k.k.)
- Bijkomende kosten naast woningprijs: notaris (~€1.500), makelaar (~1-2%), taxatie (€500-800), bankgarantie (~€400), overdrachtsbelasting (2%). Totaal 5-6% van woningprijs.
- Annuïteit
- Hypotheekvorm met vaste maandlast: in begin veel rente + weinig aflossing, later andersom. Verplicht voor hypotheekrente-aftrek bij nieuwe leningen sinds 2013.
- Lineair
- Hypotheekvorm met vaste aflossing per maand (bv. €700/mnd), rente daalt naarmate lening kleiner wordt. Hogere begin-maandlast dan annuïtair, lager totaal-rente over looptijd.
- Hypotheekrente-aftrek
- Belastingaftrek in Box 1 voor rente betaald op eigenwoning-hypotheek. Sinds 2024 max in eerste schijf (36,97%), ook bij hogere inkomens. Vervalt na 30 jaar.
- Toetsrente
- AFM-voorgeschreven rente waarmee banken jouw maximale hypotheek toetsen. Hoger dan markt-rente om buffer voor stijging in te bouwen. Eind 2025: 5,0% AFM-toetsrente.
- Energie-zuinige bonus
- Bij woning met energielabel A++ of beter (of energiebesparende renovatie): tot 106% van waarde leenbaar + NHG-grens omhoog naar €461.100.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn bod boven de vraagprijs financieren?
Telt mijn 30%-regeling mee voor hypotheek?
Heb ik altijd een NHG nodig?
Wat als ik tijdelijk contract heb?
Wat met erfpacht-canon meegerekend?
Complexe situaties
Randgevallen die doorsnee rekentools overslaan, maar die in een echte Nederlandse belastingsituatie wel telkens terugkomen. Elke case gaat uit van de basis hierboven en vertelt wat er verandert.